Maqala
Alpystyń asqaryna shyqqan rejısser
Qazirgi qazaq teatr rejıssýrasynyń ilgerileýine zor úles qosyp júrgen sahnagerlerdiń biri Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbegi sińgen mádenıet qaıratkeri Qýandyq Qasymov.
Bólim: Teatr
Datasy: 19.10.2017
Avtory: Анар Еркебай
Maqala
Alpystyń asqaryna shyqqan rejısser
Qazirgi qazaq teatr rejıssýrasynyń ilgerileýine zor úles qosyp júrgen sahnagerlerdiń biri Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbegi sińgen mádenıet qaıratkeri Qýandyq Qasymov.
Bólim: Teatr
Datasy: 19.10.2017
Avtory: Анар Еркебай
Alpystyń asqaryna shyqqan rejısser

Anar Erkebaı

teatrtanýshy, ónertaný kandıdaty


Kórermenderdiń ystyq yqylasyna
bólenip, olardyń estetıkalyq kózqarasynyń qalyptasýyna,  rýhanı azyqtandyrýǵa eleýli eńbek sińirgen Qýandyq
aǵamyz alpystyń asýyna da jetipti. Qyzyǵy men qıyndyǵy qatar júretin
rejısserlik kásiptiń qyr-syryn meńgerip, qupııasyna tereń boılaýǵa talpynǵan
rejısser osy ýaqytqa deıin alpystan astam spektakl qoıypty. Ásirese onyń sońǵy
jyldary elimizdiń kóptegen teatrlarynda álemdik dramatýrgııanyń alyptary
Shekspırdiń «Rıchard III», «Lır patsha», «Romeo men Djýletta», Sofokldyń «Edıp
patsha», Evrıpıdtiń «Troıa arýlary», J.Anýıdyń «Medeıa» men «Antıgona»
tárizdi  kúrdeli dúnıelerin sahnaǵa
shyǵarýy úlken mádenı oqıǵaǵa aınaldy. 

Qýandyq Qasymov qazaq teatr
ónerine ózgeshe bir pishindik izdenistermen kelgen jańashyl rejısser. Ol búgingi
kórermender talǵamyna saı, olardyń júreginen oryn alatyndaı taqyryptardy
izdeýge talpynady. Búgingi kezeńdegi adamdardyń basynan ótip jatqan ózekti
máselelerdi sahnalaýdy jáne kórermendi sol problemalarǵa etene aralastyrý
maqsatynda qoıylym formasyn izdeıdi, zertteıdi. Sondyqtan da bolar, Q.Qasymov
sahnalaǵan qoıylymdar ǵumyrynyń uzaq bolyp, teatr repertýarynan ózindik ornyn
saqtap keletindigi. Rejısser, meıli klassıkany, bolmasa aýdarmany, áıtpese qazirgi
qazaq shyǵarmalaryn qoısa da, ol úshin eń mańyzdysy, týyndynyń búgingi kúnmen
ózektiliginde. Qazirgi zaman taqyrybyn seziný oǵan jańa zamanǵa saı
spektakldiń pishinin týdyrady. Ol árbir pesadan buryn-sondy eshkim baıqaı
bermeıtin jańa nárse taýyp otyrady. Jalpy Qasymov elimizdegi betke ustar, óz
oıy, tujyrymy, kózqarasy bar jáne osylardy sahnalyq tilmen keremet jetkize
alatyn rejısserlerdiń biri ekeninde kúmánimiz joq.

Qýandyq Qulmamyruly Qasymov 1957 jyly Jambyl oblysy
Qordaı aýdany Qordaı aýylynda dúnıege kelgen. 1984 jyly Almaty memlekettik
teatr-kórkemsýret ınstıtýtynda (qazirǵi Qazaq ulttyq óner akademııasy) oqyp,
drama teatry jáne kıno akteri mamandyǵyn bitirdi. Akter Qýandyq Qasymov Jambyl
oblystyq qazaq drama teatrynyń sahnasynda talaı qaıtalanbas beıneler jasap
ketkeni belgili. Ol rolder ózge zertteýdi talap etetini sózsiz. Oryndaýshylyq
ónermen aınalysyp júrip rejıssýraǵa da qyzyǵýshylyǵy oıana bastaıdy. Bul
oılarynyń nátıjesi O.Bókeıdiń «Qulynym meniń», B.Rımovanyń «Muragerler» atty
qoıylymdarymen ulasady. Árıne, tyrnaqaldy jumystary birden jurtshylyqty ózine
qaratty degennen aýlaqpyz. Biraq, osy spektaklderdi daıyndaý barysy Qýandyq
aǵamyzdyń rejıssýraǵa degen mahabatyn oıatqany sózsiz. Sonymen qatar, dál osy
kezde Máskeýge jol túsip V.Maıakovskıı atyndaǵy teatrdyń kórkemdik jetekshisi,
KSRO halyq artısi, rejısser A.A.Goncharovtyń tájirıbeli stajırovkasynan ótýi
onyń rejısserlik ómiriniń negizin qalady.

Elge oralǵan Q.Qasymovtyń qoıǵan alǵash dúnıesi
E.Álimjannyń «Bir qazaqqa – bir qatyn!» komedııasynda alǵa tartqan negizgi
ıdeıasy qazaqtyń «Balaly úı – bazar, balasyz úı – qý mazar!» degenine saıady.
Rejısser keıipkerlerdiń is-áreketi men qımyl-qozǵalystarynan týatyn oryndy
kúlkili kórinister men mızansena qurýda qyzyqty sheshimder taba bilgen. Jáne de
Q.Qasymov pesanyń janrlyq ereksheligin jete uǵynǵandyqtan, spektaklde jeke
dara komedııalyq minezder jasap, tosyn jaǵdaılar týǵyzyp, sátti sahnalar shyǵara
biletin qabiletin tanytty. Komedııa ulttyq mentalıtet, salt-dástúr turǵysynan
taǵlymdyq máni orasan, mańyzdy oı salatyn tereń maǵynaly spektakl bolyp shyqqandyqtan
teatr repertýarynda uzaq jyldar júrdi.

Rejıssýradaǵy alǵashqy qadamdaryn Jambyl oblystyq qazaq
drama teatrynyń sahnasynda bastaǵan Q.Qasymovtyń  shyǵarǵan M.Baıjıevtiń «Qudalar», Sh.Aıtmatov
pen M.Shahanovtyń «Sokrat túni», D.Isabekovtyń «Peri men perishte», Sh.Murtazanyń
«Noqtaǵa basy syımaǵan», Ǵ.Músirepovtiń «Qozy Kórpesh – Baıan Sulý», F.Bólekovtiń
«Kempirler baıǵa tıgende», Á.Ámzulynyń «Keıýana», M.Hasenovtyń «O, mahabbat!»,
B.Muqaıdyń «Sergeldeń bolǵan seriler», E.Ýahıtovtyń «Altyn dýal», Ý.Shekspırdiń
«Rıchard III», O. Bodyqovtyń «Jan azaby», S.Júnisovtiń «Qysylǵannan qyz boldyq»,
B.Uzaqovtyń «Jandaýa», I.Saparbaıdyń «Syǵan serenadasy», A.Bekbosynnyń «Domalaq
ene», Ǵ.Músirepovtiń «Qyz Jibek», t.b.
spektaklderi onyń kúrdeli shyǵarmalarmen erkin jumys jasaı alatyn
qabiletin kórsetti.

2003 jyly Á.Ámzeevtiń pesasy boıynsha qoıylǵan «Keıýana»
atty spektaklde surapyl soǵystyń sumdyǵy men taýqymetin moınymen kótergen
abzal ananyń temirdeı myqty zor tulǵasy shyǵarylǵan. Pesa mátini men
keıipkerler sanyn qysqartqan rejısser  shıelenisti
eń basty qaharman ana Qalıdiń tragedııalyq kúıine negizdegen. Keıýana Qalı –
analardyń suryptalǵan, úlken, jıyntyq beınesi. Qalı rolindegi Anar
Saǵymbekovanyń kórermenniń nazaryn bir bosatpaı ustaýy, ananyń tragedııasyn
psıhologııalyq tolǵanyspen asha alýy jas aktrısanyń sheberligin baıqatty. Qoıylym
boıynda keıipker taǵdyry men Otan taǵdyry baılanystyrylǵan
áleýmettik-fılosofııalyq mán jatyr.

Rejısser ózindik boıaý bederli úlgi izdeý maqsatynda
sýretshimen birge sımvoldy, shartty dekoraııa jasaıdy. Sahnanyń dál ortasyna
ornalastyrylǵan jyljymaly bes juldyz sońyna deıin oqıǵa aǵymy boıynsha ár alýan
qyzmet atqaryp,  negizgi áreket ornyna
aınalǵan. Juldyzǵa ilinetin qyzyl tústi jalaýlar – mahabbat, senim, soǵys, qan,
qaıǵyny meńzeıdi.  Sonymen qatar, sahna
tóbesinen túsip turatyn soldattardyń bas kıimi soǵys belgisi de, olardyń ár
qaısysynyń ústinde janǵan shyraq eline oralmaı qalǵan erlerdi eske alýdyń
belgisi degenge saıady.

Qýandyq Qasymovtyń sońǵy jıyrma bes jylda sahnalaǵan
spektaklderine kóz júgirtetin bolsaq, onda onyń qyrýar ister tyndyrǵanyna kóz
jetkizemiz. Ásirese, izdenimpaz rejısserdiń qlassıkalyq dúnıelerge degen
qyzyǵýshylyǵyn baıqaýǵa bolady. Onyń Ǵ.Músirepovtiń «Qozy Kórpesh – Baıan Sulýyn»,
Ǵ.Músirepovtiń «Qyz Jibegi», qoıylymdary qazaq teatr tarıhynan óz ornyn oıyp
aldy desek artyq aıtqandyq emes.

Jambyl oblystyq teatr sahnasynda
2001 jyly «Qozy Kórpesh–Baıan sulý» spektaklinde rejısser negizgi ekpindi Jantyq
beınesine túsirip, oqıǵa jelisin de, tartys aǵymyn da, qoıylymdaǵy barlyq
zulymdyqty osy keıipker tóńireginde órbitip, tipti fınalyn da Jantyqtyń tikeleı
qatysýymen aıaqtaıdy. Osy oıy arqyly rejısser sonaý kóne zamannan beri ómir
súrgen zulymdyq áli kúnge deıin óz yqpalyn kúsheıtpese báseńdetken emes degen
oıdy alǵa tartady. Rejısser tarıh pen búgingi kúnniń tereń baılanysyn eskergen.
Jantyq rolindegi J.Álimbekov rejısser usynǵan traktovkadan aýytqymaı, pıǵyly
aram adamnyń beınesin shynaıy ashady. Al, qoıylym sońynda Jantyqtyń aram oıyn
sezip qalǵan Qodar qanjardy soǵan qaraı baǵyttaı bergende qý zymııan Baıandy
dereý tosa qalýynan beıkúná boıjetken ańǵal batyrdyń qolynan mert bolady. Dál
sol sátte yza-ókinishpen zarlaǵan Qodardyń ústine túsken aýlar, onyń endi bul
dúnıedegi jalǵyzdyǵyn ári torǵa túsken ańnyń beınetin basynan ótkizetinin  bildiretin utymdy tabylǵan sheshim.

Rejısser ulttyq klassıkany
dástúrli sheshimge súıenbeı ózgeshe túsinýge degen umtylysynyń arqasynda spektakl
búgingilik sıpatqa ıe bolyp, burynnan belgili stereotıpti buzýǵa batyl qadam
jasalǵan jańa rejısserlik traktovka bolǵany sózsiz.

Al, 2009 jyly Jambyl oblystyq qazaq drama teatrynda
múldem jańa ınterpretaııamen qoıylǵan «Qyz Jibek» naǵyz izdenistiń nátıjesi
edi.  «Qyz
Jibek» syndy klassıkalyq dúnıeni tyń rejısserlik sheshimmen kameralyq sahnada saýnd-drama
janrynda qoıylýy ulttyq ónerimizdegi úlken jańalyq boldy. Rejısser epostyq
materıalǵa súıene otyryp Jibek pen Tólegen taǵdyrynyń eń negizgi sıýjettik
jelisin ǵana alyp, jas ǵashyqtardyń kezdesýi, Bekejannyń qyzǵanysh kesirinen
jasaǵan áreketteri, Tólegenniń ólimin nebári qyryq bes mınýt ishinde kórsetip
shyqty. Sahnada bar joǵy toǵyz oryndaýshy óner kórsetedi. Kameralyq qoıylymnan
shamanızm belgilerin de, vokaldyq kompozıııa elementterin de, bı men ándi de,
akterlik oıyn men rejısserlik tapqyrlyqty da, senografııalyq sharttylyq pen
utymdy mızansenalyq sheshimder de jańasha ınterpretaııada sheshilgen. Tóbedegi
shańyraqtyń qos ǵashyqtyń ólimine sebepker bolǵan Bekejannyń ústine túsýin
rejısser Q.Qasymov sımvolǵa qurǵan. Jas arý bılep júrip, aq matanyń arasynda
ǵaıyp bolyp ortada tek sáýkelesi qalǵanymen Jibektiń ólimin belgileıdi. Al,
Jibektiń kózin burymdarymen baılap eki jigittiń jebelerin alyp bıleýi, aqyry
bireýin laqtyryp jiberip Tólegenniń aq oramaly baılanǵan oqty joǵary qaraı
kóterýi de áserli shyqqan. Jastardyń nekelerin qııý salty da ádemi sheshilgen. Aýyl
báıbishesi qolyndaǵy belbeýmen jerdi, úıdi alastap, Jibektiń Tólegenniń beline
baılatýy serttik belgisindeı edi. Sondyqtan belbeýin qolyna ustaǵan Tólegenniń
Bekejanmen kúresip mert bolýy da zańdylyq.

Spektakldiń negizgi oıyn rejısser bımen,
plastıkamen, mýzyka yrǵaǵymen berýge kúsh salǵan. E.G.Brýsıloskııdiń
«Qyz Jibek» operasyndaǵy Jibektiń ataqty arııasy «Gákký» men
elimizdiń kóne «Qara jorǵa» bıi shyǵarmanyń
leıtmotıvyna aınalǵan
.
Qoıylymdy áýenmen óńdegen E.Qusaıynov ulttyq mýzakanyń naqyshyn qaldyryp,
zamanaýı yrǵaqta berýi de taqyryptyń negizgi tartysyn asha tústi. Al, Tólegen men Bekejan arasyndaǵy
jekpe-jek kezinde daýylpazdyń qaǵysymen oryndalǵan dınamıkaly yrǵaq eki batyrdyń Jibek úshin eshnárseden
aıanbaıtynyn kórsetkendeı. Kópshilik sahnasynyń oryndaýyndaǵy ósek-aıań da
pysh-pyshtaǵan kelinshekterdiń, sybyrlaǵan erkekterdiń daýys kakafonııasy arqyly
ózge bir túrde baıandalady. Bir mezette kóshken aýyldyń, kelesi kóriniste
qyńqýlap ushqan aqýlardy beınelegen akterler qımyly ádemi.
Qoıylym dastannyń negizinde týǵan
dúnıe bolǵandyqtan jyraýdyń beınesi sahnalardy
bir-birimen baılanystyryp júrgen oqıǵanyń qozǵaýshy kúshine aınalǵan.

Stılızaııalanǵan
ulttyq kıim, salt-dástúrlerdiń elementteri spektakldiń zamanaýı tynysyn baıqatady.
Sýretshi M.Sharafıttınovtyń qolynan shyqqan ár zat sahnada oınap tur. Akterlerdiń
qolyndaǵy qolshatyrlar birde kóship bara jatqan kerýendi beınelese, kelesi
sahnalarda búkil bir aýyldy sýretteıtin kıiz úı qalpynda qaz-qatar tura qalady.
Al, Tólegen qaıtys bolǵannan keıin, álgi qolshatyrlar jabylyp, olar da aza
tutady...

Jalpy, bundaı qoıylym
naǵyz festıvalǵa aparatyn dúnıe bolyp shyqqan. Qatysýshylar sany az, qoıylym
uzaqtyǵy qysqa, eksperımenttik sheshimderge toly ári ulttyq folklor men
salt-dástúrden mol habar beredi. Kezinde bul qoıylym Kaırde ótken
eksperımentaldy teatrlar festıvaline qatysyp joǵary baǵa alǵany barshamyzǵa aıan.
Ulttyq naqyshqa baı, etnografııalyq elementtermen kómkerilgen bul spektakl
sheteldegi óner súıer qaýymdy qazaq sahna ónerimen tanystyryp, jańa rejısserlik
ınterpretaııa men akterlik sheberlik mektebiniń joǵarǵy deńgeıin kórsetken edi.

Q.Qasymov aǵylshynnyń uly dramatýrgi Ý.Shekspırdiń
shyǵarmashylyǵyna da batyl túrde baryp, respýblıka teatrlarynda «Rıchard III»
(Taraz), «Korol Lır» (Aqtóbe) men «Romeo men Djýlettasyn» (Oral) sahnalady.
Osy atalǵan ár qoıylym da kezinde elimizdi dúr silkindirgen jańalyqtar boldy.

2007 jyly H.Bókeeva atyndaǵy Batys
Qazaqstan oblystyq qazaq drama teatrynyń sahnasynda shyǵarǵan «Romeo men
Djýlettanyń» ınterpretaııasy da ózgesheligimen erekshelendi. Shymyldyq ashylǵanda,
sahnanyń bir buryshynda  Kapýlettı januıasy
kreske tabynyp shoqynyp tursa, musylmansha kıingen Montekkıler namaz oqý ústinde.
Osy alǵashqy kórinis arqyly rejısser eki januıanyń bir-birine degen qastyǵynyń
tórkini – din ekenin anyq kórsetip, búkil qoıylymdy osy ıdeıaǵa baǵyndyrady. Rejısserdiń
bul oıynan pesanyń tragedııalyq boıaýy qalyńdap, áleýmettik tartys kúshee túsken.

Spektakldiń sahnalyq úlgisin
jasaǵan Qyrǵyzdyń halyq sýretshisi M.Sharafıdınov sahna keńistigin tolyq
paıdalanyp, akterlerge erkin áreket jasaýǵa tolyq múmkindik jasaǵan. Rejısser men
sýretshiniń plastıkalyq sheshimi boıynsha oqıǵalardyń barlyǵy teńiz jaǵasynda, synǵan
qaıyq pen jerge shanshylǵan eskekter arasynda, kún sáýlesi sırek túsetin kúnder
men túnderde ótedi. Qoıylymda basynan aıaǵyna deıin estilgen teńizdiń shýlaǵan
daýyly men shaǵalalardyń daýysy eki januıanyń jaýyzdyǵy da qatal tabıǵattyń yqpalymen
óshpeı turǵandaı áser qaldyrady. Jaryq-sáýleni de rejısser utymdy paıdalana
bilgen. Ásirese, Tıbalttiń Merkýıony, Romeonyń Tıbaltty óltirgen kezde sahnanyń
qan qyzylǵa boıalýy tragedııa sarynyn tereńdete túsedi. Al, tórde ornalasqan
kemeniń basy – birde jas bozbalalardyń oıyndaryna arnalǵan tóbeshikter bolsa,
birde Djýlettanyń balkony, ekinshi kóriniste jas qyzdyń bólmesi, spektakldiń
aıaǵynda eki ǵashyq ózderiniń ólimin tapqan qabirine aınalady.

Rejısserdiń sahnada vıdeony da
sátti qoldanǵan. Romeo Djýlettany esine túsirgende art jaqtaǵy fonnan arýdyń
beınesi kórinedi, jáne kerisinshe Djýletta súıgeni týraly aıtqan kezde jigittiń
beınesi shyǵady. Sondaı-aq, antrakt kezinde shymyldyqqa sol vıdeo arqyly
túsirilgen Romeo men Djýlettanyń beıneleri kórermendi úzilis kezinde de
mahabbat áleminen jibermeıdi. Búgingi tańda rejısserlerimizdiń kóbi vıdeony
qoldanýdy ádetke aınaldyryp ketti. Desek te, osy qoıylymdaǵy Q.Qasymovtyń bul
sheshimi tragedııalyq jáne lırıkalyq saryndy qoıýlandyra túsken.

Qýandyq aǵamyzdyń 2013 jyly
Jambyl oblystyq qazaq drama teatrynda qoıǵan Sh.Aıtmatovtyń «Ana – Jer-ana»
sımvolıkalyq dramasy da  jańa dúnıe
bolǵandyǵyn aıtý kerek. Rejısser shyǵarmanyń biraz kórinisteri men kóp
sahnalaryn qysqartyp,
ózindik sahnalyq úlgisin
qarastyryp, dástúrlik sheshimnen múlde bas tart
yp, plastıkaǵa
súıengen. Ol sýretshi Rahat Saparalıevamen qoıylymnyń syrt beınesin úılesimdi
qarastyrǵan. Sahnada basy artyq zat joq, joǵarydan túsken arqandar, tórde ilýli
turǵan átkenshekte Jer-ananyń turýy – ýaqyt talabyn uǵynýdan týǵan. Qoıylymnyń
plastıkalyq beınesi jańasha, taptaýryndyqtan ada ári zamanaýı oılastyrylǵan.
Rejısser qyrǵyzdyń «Maıdan, maıdan» atty ánin qoıylymnyń leıtmotıvi retinde
alyp, kópshilik sahnalarynda jıi qoldanyp, onyń yrǵaǵymen plastıkalyq
áreketterdi jasaýy óte áserli bolyp shyqqan.

Sońǵy jyldary rejısser
Q.Qasymovtyń shyǵarmashylyq jolyn qarap otyryp, onyń kóne grek tragedııalaryna jıi
at basyn buryp, elimizdiń biraz teatryn klassıkalyq shyǵarmalarmen tolyqtyryp
júrgenderdiń qatarynan tabylatynyn kóremiz. Soltústik Qazaqstan oblystyq
teatrda Sofokldyń «Edıp patshasyn», Batys Qazaqstan oblystyq teatrda Evrıpıdtiń
«Troıa arýlaryn», Mahambet atyndaǵy Atyraý oblystyq teatrynda Evrıpıdtiń
«Medeıasyn», Jambyl oblystyq orys drama teatrynda Jan Anýıdyń «Antıgonasy» men Aıgúl
Imanbaevanyń jeke menshik «AI» teatrynda «Medeıasyn» sahnalaýy klassıkalyq
dramatýrgııadan búgingi kúnmen ózektes máselelerdi baılanystyrýdyń múmkindigi
zor ekenin kórsetip júr.

"Medeıa"

Q.Qasymov S.Muqanov atyndaǵy
Soltústik Qazaqstan teatryna 2014 jyly Sofokldyń «Edıp patshasyna» ózindik
ınterpretaııasymen kelgen. Ol pesada joq keıipkerdi – Grekııanyń kóne
qalalarynyń qaldyqtaryn aralap júrgen búgingi kúnniń jas jigitin – týrısti
engizgen. Kóne tas qamaldardyń arasynda júrip, Sofokldyń qoljazbasyn tapqan
jigittiń kóz aldynda ejelgi oqıǵa qaıta tirilip shyǵa keledi. Rejısser jas jigittiń
aýzyna pesadaǵy hordyń sózderin salyp, qoıylymnyń kommentatory retinde
anda-sanda sóıletýi – qyzyqty ınterpretaııa. Áreketke tikeleı aralastyrmaı, sol
dáýirdegi oqıǵalarǵa qazirgi zamandastyń kózqarasymen baqylatady. Qolyndaǵy
kóne folıantqa úńilgen jigittiń aldynda tarıhta izdegen suraqtarynyń jaýaby
ispettes Edıptiń ózi tur. Rejısser Qasymovtyń búgingi urpaqtyń Edıp máselesin
ózinshe paıymdaýy retinde sýrettegen qoıylymy Sofokl tragedııasynyń máńgiligin taǵy
da dáleldedi. Bul ınterpretaııasy rejısser qııalynyń sheksizdigin, klassıkalyq
shyǵarmalardy oqýdaǵy izdenisterin taǵy da pash etti.

Joǵaryda
aıtylǵan qoıylymdarymen Q.Qasymov Kerch qalasynda ótetin «Bosporskıe agony»
halyqaralyq antıka óneriniń festıvaline qatysyp, árdaıym júldeli orynǵa ıe
bolýy teatr tarıhy úshin úlken jetistikterdiń biri retinde qabyldanady. Bul onyń
rejısserlik oı-tujyrymynyń, kórkemdik sheshimderiniń árdaıym tyń da jańasha bolatynynyń
dáleli. Sondaı-aq, ár qoıylymnan rejısserdiń kóne mátinder arqyly búgingi
kúnniń saýaldaryna jaýap izdegenin de baıqaý qıyn emes.

Ár qoıylymymen rejısser eksperımentterge batyl barady,
qatyp qalǵan zańdylyqtardan qashady. Bas-aıaǵy jınaqy sahnada áreketti dınamızmge
quryp, spektaklderin janr tabıǵatyna saı sahnalaýynyń nátıjesinde artıster
bolmysyndaǵy tyń oryndaýshylyq qabiletterin ashyp beredi. Spektaklderinde jańa
izdenister, sımvolıkalyq sheshimder keńinen paıdalanyp, kórermenniń kókiregine
ordaly oı uıalatady.

Qoryta aıtqanda, Q.Qasymovtyń rejıssýra salasyndaǵy tyń
izdenisteri kúlli respýblıkamyzdaǵy teatr óneriniń keskin-kelbetine ózindik
qomaqty úlesin qosyp júr. Óner órisin keńitýde aıanbaı ter tógýden jalyqpaǵan
teatr qaıratkeri halyq sanasyna klassıkalyq beıneler arqyly oı tastap, ómirlik
baǵyt tabýǵa at salysýda. Qoıylymdarynda eshkimge uqsamaıtyn, tek ózine ǵana tán
rejısserlik oı-tujyrym, sonan týǵan sahnalyq sheshim bar.

Qıyn da, qyzyqty da rejısser mamandyǵynyń qyr-syrlaryna tereń
boılaǵan Qýandyq Qasymovtyń talaı bıik belesterden kóringen sáttiriniń
kýásimiz. Aǵamyzdyń rýhanı baı jany, ónerge degen qushtarlyǵy men árdaıym izdenis
ústinde júrýi áli talaı tushymdy týyndylar týdyrýǵa muryndyq bolatyny sózsiz.